Cristo Rei staat met zijn armen uitgestrekt over de zuidoever van de Taag en zegent Lissabon vanaf de hoogste heuvel in Almada. Het Christusbeeld zelf is 28 meter hoog, maar het is de 82 meter hoge sokkel eronder die het monument zijn echte allure geeft. Deze tilt het beeld zo hoog op dat je het vanuit bijna de hele stad kunt zien staan.

Het idee is overgenomen uit Brazilië. In 1934 bezocht de kardinaal-patriarch van Lissabon Rio de Janeiro; hij raakte daar onder de indruk van Christus de Verlosser en kwam thuis met de wens voor iets soortgelijks in Portugal. Het monument dat daarop volgde, werd gebouwd als dankbetuiging omdat het land gespaard was gebleven voor de ergste verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. De bouw begon in 1950, tijdens een diepreligieuze en politiek nationalistische periode. Toen Cristo Rei in 1959 eindelijk werd ingewijd, werd het meteen een populair bedevaartsoord.

Het Christusbeeld staat bovenop een 82 meter hoge toren en de heuvel waarop het gebouwd is, is het hoogste punt van de regio.

Dat is het nog steeds, maar voor de meeste bezoekers is tegenwoordig eerder het uitzicht de trekpleister dan het religieuze aspect. Vanaf het terras aan de voet van het standbeeld ligt heel Lissabon aan de overkant van het water aan je voeten, met de Ponte 25 de Abril die op de voorgrond over de riviermonding loopt. Het is een van de mooiste panorama's van de stad en een bezoek is een perfect uitstapje van een halve dag, met als extra voordeel dat je een goed excuus hebt om de oversteek naar de zuidoever te maken.

Er komen is heel eenvoudig. De route die ik altijd aanraad, is de veerboot van Cais do Sodré naar Cacilhas, gevolgd door een kort ritje met bus 3001 de heuvel op. Heb je weinig tijd of reis je met kinderen, dan volstaat een Uber of Bolt natuurlijk ook. In deze gids lees je alles wat je moet weten om het meeste uit je bezoek aan een van de beroemdste monumenten van Lissabon te halen.

Een toeristenboot die voor het Cristo Rei-beeld langs vaart.

Cristo Rei is niet alleen het standbeeld, maar een heel complex van pelgrimsgebouwen, tuinen en wandelpaden langs de kliffen met uitzicht over de Taag en de hangbrug. Het terrein is gratis toegankelijk en omdat het zo groot is, is het makkelijk om rustige plekjes te vinden, zelfs als er net een paar touringcars zijn aangekomen.

Het enige waar je echt voor betaalt, is de lift naar het uitkijkterras boven op de sokkel. Tickets kosten € 10 voor iedereen van 13 jaar en ouder, € 3 voor kinderen van 8 tot 12 jaar, en zijn gratis voor kinderen onder de 8. Een expreslift brengt je in een mum van tijd 75 meter omhoog, waar je, ietwat vreemd genoeg, uitkomt in een verrassend grote religieuze souvenirwinkel. Van daaruit is het nog 74 treden via een smalle wenteltrap naar het uitkijkpunt zelf, wat betekent dat dit laatste stuk niet geschikt is voor rolstoelgebruikers of mensen die slecht ter been zijn. De toegangsprijs voor Cristo Rei is niet inbegrepen bij de Lisboa Card.

Eerlijk gezegd weet ik niet of het ticket het geld waard is. Het uitzicht vanaf boven is adembenemend en op een heldere dag kun je de Serra de Sintra 24 km naar het noordwesten en de Serra de Arrábida 27 km naar het zuiden zien liggen. Maar het terras is omgeven door een hoog veiligheidshek dat bij elke foto in de weg zit. Wat het terras wél vóór heeft op de kliffen, is een grote handgeschilderde azulejo-muurschildering. Er wordt gezegd dat het blauw-witte tegelwerk scènes uit het Boek Daniël uitbeeldt, dus neem zeker even de tijd om ernaar te kijken als je boven bent.

Het uitkijkterras boven op de Cristo Rei

De uitzichten vanaf de tuinen op de kliffen zijn net zo goed, gratis en veel beter voor selfies of groepsfoto's met de brug, de riviermonding of de stad op de achtergrond. Toen ik er met mijn broer en zijn jonge gezin was, waren het de groepsfoto's vanaf de kliffen die rondgingen in de familie-app, terwijl de betaalde foto's van het terras gewoon op de telefoon van mijn broer bleven staan.

Enkele van de mooiste uitzichten op de Ponte 25 de Abril-brug heb je vanaf het uitkijkpunt boven op de kliffen.

Een paar praktische details. Het monument is elke dag geopend van 10:00 tot 19:00 uur tussen april en september, en van 10:00 tot 18:00 uur van oktober tot maart. De laatste toegang is 20 minuten voor sluitingstijd. Dit betekent dat je de zonsondergang niet vanaf het monument zelf kunt bekijken. Als alternatief zou ik naar het Jardim do Rio in Cacilhas gaan, waar je de zon kunt zien ondergaan boven de monding van de Taag.

Er kan een lange rij staan voor de lift naar het uitkijkplatform, en de ingang bevindt zich aan de noordkant, een stukje verwijderd van de ticketbalie. Ik zou je aanraden om eerst de lengte van de rij te controleren voordat je kaartjes koopt, zodat je kunt beslissen of je daar wel zo lang in wilt staan.

Aan de voet van het standbeeld bevindt zich de Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van de Vrede, waar op weekdagen om 17:00 uur een mis in het Portugees wordt gehouden. Op zaterdag is dit om 12:00 en 17:00 uur, en op zondag om 11:30 en 17:00 uur. Voor de inwendige mens is er de Cerger Cafeteria met eenvoudige maaltijden, snacks en drankjes, hoewel de beoordelingen wisselend zijn en je beneden in Cacilhas veel beter kunt eten. Als je met de auto komt, is er op het terrein een grote parkeerplaats voor €2, of je kunt gratis parkeren in de straten ervoor, maar op piektijden staat het hier vaak vol met tourbussen.

Cristo Rei blijft een belangrijk bedevaartsoord. Als je een bezoek voor een grotere groep organiseert, vind je alle details op cristorei.pt/

Een klein weetje over de plek is de constante lage bromtoon die je in de tuinen hoort; tijdens mijn eerste bezoek in 2002 begreep ik er niets van. Het is het verkeer dat over het roosterdek van de Ponte 25 de Abril rijdt, waarvan het geluid helemaal tot boven op de heuvel wordt gedragen.

Een van de beste manieren om Lissabon te leren kennen en onderweg andere reizigers te ontmoeten, is door deel te nemen aan een rondleiding. Ik werk al zeven jaar samen met Getyourguide.com, en dit zijn enkele van hun beste tours in Lissabon:

De links hierboven zijn affiliate-links en ik verdien een kleine commissie als je via deze links boekt. Ik waardeer dit enorm, want het helpt me om deze website in de lucht te houden.

De beste manier om Cristo Rei vanuit Lissabon te bereiken is met de veerboot en de bus; dit is de route die ik al vijfentwintig jaar neem. Je pakt de veerboot van Cais do Sodré naar Cacilhas aan de overkant en neemt daar bus 3001 voor de laatste 3 kilometer omhoog naar het monument. De hele reis duurt minder dan een uur en kost bijna niets.

Een Uber of Bolt brengt je er sneller heen voor ongeveer € 12 voor maximaal vier personen. Dit zou mijn keuze zijn als ik weinig tijd had of met jonge kinderen zou reizen. Let wel op dat druk verkeer rond de Ponte 25 de Abril de ritprijs flink kan opdrijven.

Voor een uitstapje van een halve dag zou ik echter altijd de veerboot pakken. De reis is dan echt onderdeel van je dagje uit, in plaats van een noodzakelijk kwaad. Je steekt de riviermonding over terwijl de hangbrug boven je uittorent en komt aan in Cacilhas, een bedrijvig havenstadje dat bekendstaat om de verse vis en zeevruchten voor prijzen die een stuk lager liggen dan aan de kant van Lissabon.

Cacilhas is beroemd om de vis en zeevruchten; het is de enige reden waarom mijn Portugese schoonmoeder de oversteek naar de zuidoever maakt.

De oversteek van Cais do Sodré naar Cacilhas duurt slechts 10 minuten en voert vlak langs de Ponte 25 de Abril, waar je onderweg een mooi uitzicht op hebt. De terminal bij Cais do Sodré is het eindpunt van de groene metrolijn en ligt op korte loopafstand van de wijk Baixa, dus makkelijk te bereiken.

Een enkele reis met de veerboot kost € 2,00. Dit betaal je met een Navegante-kaart, de herbruikbare kaart die je in het hele openbaarvervoernetwerk van Lissabon gebruikt. De veerboten vertrekken ongeveer drie keer per uur en tijdens de spits varen ze nog vaker. Vermijd als het even kan de spits; de boot zit dan vol met forenzen en de kans is groot dat je ergens in een middenpad belandt zonder enig uitzicht. De actuele dienstregeling vind je op de website van Transtejo e Soflusa: ttsl.pt

De nieuwe elektrische veerboot die van Cais do Sodré naar Cacilhas vaart. Ik vind deze veel rustiger en stiller dan de oude oranje veerboten, waar ik zelfs na de kortste overtocht al zeeziek van werd.

In Cacilhas ligt de veerbootterminal direct naast het busstation, waar lijn 3001 naar Cristo Rei vertrekt. De route loopt rechtstreeks naar de voet van het monument. In de zomer rijdt de bus twee tot drie keer per uur, in de winter is dat één keer per uur. Check de actuele tijden op de website van Carris Metropolitana: www.carrismetropolitana.pt/lines

De rit duurt ongeveer 15 minuten en slingert door de woonwijken van Almada voordat de laatste klim naar het standbeeld begint. Een kaartje kost € 1,30 contant, of € 0,85 als je met Zapping-tegoed op een Navegante-kaart betaalt. Sommige bussen hebben ook een gele kaartlezer waar je contactloos kunt inchecken met een bankpas, maar ik zou voor de zekerheid altijd wat contant geld meenemen.

Terwijl je op de bus wacht, is het zeker de moeite waard om even naar de Dom Fernando II e Glória te lopen. Dit is het laatste zeilende oorlogsschip van Portugal, prachtig gerestaureerd en aangemeerd in het dok vlak naast het busstation. Het schip liep in 1843 van stapel en is een van de absolute hoogtepunten van Cacilhas.

Bus 3001 wachtend in Cacilhas

De halte voor bus 3001 op het busstation van Cacilhas

De liefdevol gerestaureerde Dom Fernando II e Glória; het laatste zeilende oorlogsschip van Portugal

Het is mogelijk om vanaf de veerbootterminal van Cacilhas naar Cristo Rei te lopen, maar ik zou daar nog wel twee keer over nadenken. De route volgt de Rua do Ginjal langs de rivier naar de Boca do Vento-lift, die je gratis naar de top van de klif brengt. Vanaf daar is het nog 1,8 kilometer naar het monument. Dat tweede gedeelte is het probleem. Er is geen rechtstreeks pad en je slingert bergopwaarts door saaie woonwijken waar weinig te zien is, en maak je een lus over de Avenida do Cristo Rei terwijl bus 3001 je voorbijrijdt.

Ik heb deze wandeling in de loop der jaren al meer dan tien keer gedaan, en elke keer weer, ergens tijdens die laatste klim in de brandende zon, vraag ik me af waarom ik niet gewoon de bus heb gepakt. Neem voor een eerste bezoek de bus en bewaar de Rua do Ginjal voor de wandeling terug naar de Jardim do Rio, die bij zonsondergang pas echt tot zijn recht komt.

Het wandelpad langs de kade van de Rua do Ginjal zou een van de mooiste wandelingen in Lissabon kunnen zijn, maar op dit moment voelt het wat verwaarloosd aan.

Cristo Rei werd bedacht tijdens een van de donkerste periodes in de Europese geschiedenis. Portugal bleef de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog bespaard en de diepgelovige bevolking wilde daarvoor haar dankbaarheid tonen. In de kern is het monument een uiting van nationale dankbaarheid, gegoten in beton.

Het begon allemaal in 1934, toen de kardinaal-patriarch van Lissabon naar Rio de Janeiro reisde. Hij was zo onder de indruk van Christus de Verlosser dat hij besloot om iets soortgelijks voor Portugal te bouwen. Daarna belandde het idee even in de ijskast. Pas aan het eind van de jaren veertig wist de kerk de financiering rond te krijgen, waarbij het project prima aansloot bij de nationalistische dictatuur van António de Salazar, die religieuze monumenten graag omarmde als symbolen van de Portugese identiteit.

De werkzaamheden begonnen uiteindelijk in 1950 en duurden negen jaar. Het Christusbeeld is het werk van beeldhouwer Francisco Franco de Sousa. In plaats van het elders te vervaardigen en te verschepen, werd het beeld ter plekke op de heuveltop gemodelleerd. Het voltooide beeld is 28 meter hoog en de gespreide armen hebben een spanwijdte van exact diezelfde 28 meter. Het geheel staat op een 82 meter hoge sokkel van gewapend beton op het hoogste punt van Almada, 133 meter boven de zeespiegel. Dat is precies waaraan het monument zijn indrukwekkende uitzicht over de stad te danken heeft.

Op 17 mei 1959 kwamen duizenden mensen bijeen voor de inhuldiging. Hoewel het beeld in het bisdom Setúbal staat, was het de katholieke kerk van Lissabon die de volledige bouw financierde. Daarmee creëerden ze niet alleen een bedevaartsoord, maar ook een van de meest herkenbare bezienswaardigheden van Portugal. Een halve eeuw later, in 2009, bracht paus Benedictus XVI een bezoek ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum van het monument, een teken van hoe stevig het verankerd is in het Portugese katholieke leven.

Het grootste deel van Cristo Rei is toegankelijk voor bezoekers die minder mobiel zijn. Het complex ligt op een vlakke heuveltop, met grindpaden die de tuinen, de gebouwen en de belangrijkste uitkijkpunten met elkaar verbinden. Het is dus vrij eenvoudig om je over het terrein te verplaatsen.

De enige uitzondering is het uitkijkplatform helemaal bovenaan. De lift brengt je een heel eind omhoog in de sokkel, maar het laatste stukje bestaat uit een smalle wenteltrap van 74 treden zonder lift. Laat je daardoor echter niet weerhouden van een bezoek. Het uitzicht vanaf de tuinen op de klifrand is minstens zo spectaculair, volledig gratis en bovendien prima toegankelijk. Je krijgt daar hetzelfde weidse panorama over Lissabon en de brug, zonder dat je je druk hoeft te maken over drempels of trappen.